Vexa Rossignol Swenor Marwe Ski Way SPINE SkiGo

Krótka historia początków narciarstwa

opublikowano: 11 listopada 2010 autor: Alicja Rolska

Wycieczka klubu narciarskiego w Arlberg 1901 r.

Wycieczka klubu narciarskiego w Arlberg 1901 r.
Dlaczego człowiek wymyślił narty? Kiedy rozegrano pierwsze zawody narciarskie? Kto był prekursorem narciarstwa w Polsce?

Prehistoria

Narciarstwo biegowe, choć jest najstarszą konkurencją sportów zimowych, nie ma jeszcze 200 lat. Jednak historia nart jest bardzo długa, sięga czasów prehistorycznych. W norweskiej miejscowości Rødøy odkryto skalne malowidła przedstawiające narty sprzed prawie 5 tysięcy lat. Oznacza to, że człowiek z epoki kamiennej skonstruował narzędzie pozwalające na szybsze i łatwiejsze przemieszczanie się po śniegu. Najstarsze zachowane narty znalezione w Szwecji miały 111 cm długości i konstrukcję zapobiegającą zapadaniu się w śniegu. Narty powstały więc tam, gdzie panowały warunki klimatyczne wymuszające wynalezienie sprzętu służącego udogodnieniu życia codziennego. W zależności od swojej funkcji i obszaru występowania różniły się budową, długością, szerokością i dodatkami, np. narty arktyczne były obciągnięte futrem. Pierwsze wzmianki o specjalnych kijach do nart pochodzą dopiero z XVIII wieku, ale początkowo używano tylko jednego kija. W tym czasie zaczęto także używać nart jako rozrywki zimowej.

r

Pierwsze zawody

Za kolebkę narciarstwa uważa się Norwegię, gdzie w drugiej połowie XVIII wieku na nartach ścigało się wojsko, a w 1843 roku, w Tromso, rozegrano pierwszy „cywilny" bieg narciarski na dystansie pięciu kilometrów. Jego zwycięzca pokazał, że szybciej biega się z dwoma kijami i od tego czasu para kijków stała się niezbędnym wyposażeniem biegaczy narciarskich.
40 lat później w Szwecji odbył się pierwszy bieg narciarski na długim dystansie 220 km, jego zwycięzca 37-letni Lapończyk pokonał trasę w 21 godzin i 22 minuty.

nansen03d

W 1888 roku norweski oceanograf i laureat Pokojowej Nagrody Nobla Fridtjof Nansen zakończył pierwszą wyprawę na nartach przed Grenlandię. Podjął również, na nartach i z psami ciągnącymi sanie, próbę dotarcia na biegun północny.

Początki w Polsce

Pierwowzorem nart w XVII-wiecznej Polsce były karple wykonane z deszczułek o długości ok. 40cm, połączonych dwoma poprzecznymi deseczkami na kształt drabinki. Wolne końce były dodatkowo wzmocnione okręgiem z leszczyny. Karple były mocowane do nóg rzemieniami lub powrózkami, a górale używali ich do poruszania się po głębokim śniegu.

barabaszW tym samym roku, w którym Nansen przemierzał Grenlandię, Stanisław Barabasz z Krakowa, goszcząc w Cieklinie, gdzie dziś mieści się Muzeum Narciarstwa jego imienia, skonstruował pierwszą w Polsce parę nart. Były to dwie cienkie deski, jedna bukowa, druga jesionowa, wygięte nad ogniem i przypinane rzemieniami do butów. Kilka lat później leśnik Józef Schnaider wydał pierwszy polski, a siedemnasty na świecie, podręcznik dla narciarzy „Na nartach skandynawskich", w którym zawarł wiele praktycznych porad. Między innymi radził czytelnikom jak skutecznie hamować na nartach: „Do zwolnienia tempa można używać rozmaitych sposobów. Najpojedynczym jest rzucić się w śnieg na bok, by bieg wstrzymać zupełnie, co - oprócz ochłodzenia w miękkim śniegu - w niczym nie zaszkodzi" oraz czym smarować narty – najlepiej łojem albo śledziem.
W 1894 Barabasz i Jan Fischer odbyli pierwszą narciarską wyprawę w Tatrach, z Zakopanego przez Halę Gąsienicową, do Czarnego Stawu Gąsienicowego.

Rozwój techniki, szkoleń i organizacji

Intensywny rozwój narciarstwa rozpoczął się 120 lat temu, gdy nastąpił naturalny podział na narciarstwo klasyczne i zjazdowe. Technikę tego drugiego rodzaju opracował Mathias Zdrasky, Czech mieszkający w Austrii. Zamówił jedyne dostepne narty, czyli cienkie i dlugie, a te zupełnie nie sprawdziły się na alpejskich stokach. Po wielu eksperymentach z długością nart oraz techniką jazdy, opracował jazdę pługiem i boczny ślizg hamujący, kładąc podwaliny pod styl narciarstwa alpejskiego. Pod koniec XIX wieku Zdrasky wydał książkę z instrukcją jazdy na nartach i skonstruował pierwsze stalowe wiązania. Kilka lat później Mathias Zdrasky gościł w Zakopanem, gdzie przeprowadził kurs nauki narciarstwa.

laked_placidTo właśnie w stolicy Tatr zaczęła się pierwsza w Polsce produkcja nart. W 1907 r. powstało pierwsze stowarzyszenie narciarskie pod nazwą Karpackie Towarzystwo Narciarzy oraz Zakopiański Oddział Narciarzy kierowany przez Stanisława Barabasza, Mariusza Zaruskiego i Mieczysława Karłowicza. Wkrótce zorganizowano pierwsze polskie zawody narciarskie w Sławku, obejmujące biegi płaskie na 1000 metrów, 1 milę oraz terenowy bieg zjazdowy o długości 1500 metrów. 26 grudnia 1919 został powołany Polski Związek Narciarski „PZN", jego przedstawiciele wzięli udział w tworzeniu Międzynarodowej Federacji Narciarskiej „FIS", a ich aktywność została nagrodzona powierzeniem właśnie Polsce organizacji I Międzynarodowych Zawodów Narciarskich – FIS. Zawody odbyły się w 1929 r. w Zakopanem, a rywalizować w nich mogli wyłącznie mężczyźni w konkurencjach biegowych, skokach i kombinacji klasycznej.

Nowa dyscyplina sportu i rekreacji

skieusse1900Lata dwudzieste i trzydzieste, to okres powstawania nowych towarzystw, klubów i ośrodków narciarskich, a także organizowania różnych zawodów. Nastąpił gwałtowny rozwój konkurencji biegowych, bardzo popularne stały się biegi patrolowe i rajdy narciarskie. W 1922 po raz pierwszy odbył się Bieg Wazów, największe i najstarsze narciarskie zawody masowe, rozgrywane w Szwecji.

Po II Wojnie Światowej rozszerzano program konkurencji narciarskich na mistrzostwach, obok biegów długich pojawiły się także zawody sztafetowe i  biegi zespołowe. Gdy w latach 80-tych pojawiła się technika łyżwowa, do konkurencji narciarskich dodano biegi sprinterskie. W 1952 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Oslo, po raz pierwszy w biegu klasycznym na 10 km rywalizowały kobiety, stopniowo uzyskując dostęp do startów na różnych dystansach i w różnych technikach biegania. W wielu krajach biegówki stały się sportem dostępnym dla każdego, a liczba imprez masowych dla amatorów rosła.

zaktualizowano poniedziałek, 24 grudnia 2012 11:59
Oceń artykuł
(7 głosów)
Komentarze (1)
dorkaz
dorkaz
Fajnie że ktoś pisze o historii narciarstwa, często ludzie sobie nie zdają sprawy skąd i co!!! Ale wydaje mi się że Karpackie Towarzystwo Narciarzy zawiązało się o dziwo nie w Zakopanem ale we Lwowie.
25.12.2012, 13:08
Głosy: +4
↑ pomniejsz okienko | ↓ powiększ okienko

busy

Społeczność na biegówkach

  • na tablicy

  • na forum

  • artykuły użytkowników

3 dni temu
Szklarz dodał(a) nowe wydarzenie XII Bieg Podhalański
03:03
2 tygodnie temu
Redakcja dodał(a) nowe wydarzenie Ultrabiel
Sty 23
Redakcja dodał(a) nowe wydarzenie 36. Bieszczadzki Bieg Lotników
Sty 23
Redakcja dodał(a) nowe wydarzenie XII Bieg Podhalański
Sty 23
Więcej

Brak postów do publikacji.

lubią nas