Mistrzostwa Polski PZN w biegach narciarskich amatorów w 2026 roku to klasyfikacja na podstawie udziału w dwóch osobnych biegach klasykiem i łyżwą. Regulaminy zostały tak stworzone, że uczestniczący w MPA będą mieli trudniej niż rywale startujący w tych biegach bez klasyfikacji w MPA – w tym mocni zawodnicy, np. obcokrajowcy, czy wyczynowcy, którzy nie zakończyli jeszcze kariery zawodniczej.
Mistrzostwa Polski Amatorów Polskiego Związku Narciarskiego w 2026 roku odbędą się przy okazji organizacji zawodów w Jakuszycach – Rodzinnej 12 klasykiem i nowego biegu na 15 km dowolnie. Rywalizację zaplanowano na 14 i 15 lutego, a organizatorem imprezy jest Stowarzyszenie Bieg Piastów przy udziale Polskiego Związku Narciarskiego. Aby zostać sklasyfikowanym w Mistrzostwach Polski należy przy zapisach zaznaczyć chęć udziału i ukończyć oba biegi.
Zauważyliśmy, że regulaminy dyskryminują tych uczestników poszczególnych biegów, którzy zadeklarowali chęć sklasyfikowania w Mistrzostwach Polski Amatorów.
Wyobraźmy sobie rajd samochodowy, w którym część kierowców może brać udział pojazdami bez żadnych ograniczeń, a druga część musi ograniczyć się do aut o pojemności silnika do 1000 cm³. Wystartują razem, ale na koniec powstanie jedna, wspólna lista wyników, bez wyróżniania, jakim samochodem kto jechał. Podobnie będzie w tegorocznych mistrzostwach amatorów.
Sprawdź ofertę popularnego sklepu z nartami biegowymi biegowkowy.pl.
-200,00 zł
Jak to możliwe? Powodem jest obowiązywanie lub nie Narciarskiego Regulaminu Sportowego. To zbiór przepisów opracowany przez Polski Związek Narciarski na podstawie przepisów FIS regulujący zasady rywalizacji w biegach narciarskich. Regulamin MPA odwołuje się do NRS, sportowcy którzy chcą być sklasyfikowani w Mistrzostwach Polski muszą przestrzegać tych zasad. W tym: nie wolno im stosować smarów z zawartością fluoru, jak też w biegu techniką klasyczną obowiązują ich limity długości kijów.
Natomiast regulaminy poszczególnych biegów – czyli Rodzinnej Dwunastki i Piętnastki techniką dowolną – nie odwołują się do przepisów PZN. W nich NRS nie obowiązuje. To znaczy, że uczestnicy tych zawodów mogą zastosować dowolne kije i dowolne smary. A smary fluorowe to wciąż pewna przewaga (na końcu tekstu wyjaśniamy dlaczego). Na tak prostej trasie biegu techniką klasyczną wiele osób zdecyduje się pokonać dystans tylko bezkrokiem. A długie kije, zwłaszcza na podbiegach, bardzo pomagają.
I tak mamy startujących w jednym biegu zawodników zmuszonych użyć mniej wydajnych kijów i smarów (jak silnik pojazdu do 1000 cm³) – to będą ci, którzy zadeklarowali udział w mistrzostwach. I pozostałych bez ograniczeń (auto z dowolnym silnikiem), w tym także mocnych sportowców – Czechów, Ukraińców, aktualnych zawodników z licencjami. Oni wszyscy znajdą się razem na liście wyników Rodzinnej Dwunastki klasykiem i Piętnastki stylem dowolnym.
O komentarz zwróciliśmy się do organizatora – Stowarzyszenia Biegu Piastów. Rzecznik prasowy Leszek Kosiorowski odpowiedział po konsultacjach z kierownikiem zawodów – niestety nie ujawnił nazwiska.
MPA jest imprezą nadrzędną i dlatego jest szczegółowy regulamin dotyczący startujących w MPA. Zawodnicy MPA staną na starcie w pierwszych rzędach, a zawodnicy spoza MPA staną z tyłu, więc praktycznie nie ma opcji, że zawodnik z Rodzinnej wygra.
W ten sposób organizator potwierdził, że w zawodach będzie panował dualizm zasad. Miejmy nadzieję, że organizator wywiąże się z zapisów regulaminowych i faktycznie jako pierwszym pozwoli wystartować uczestnikom Mistrzostw Polski. Ale czy napewno? W 2025 roku ten zapis został zignorowany i na biegu techniką dowolną z pierwszych linii startowali ci, którzy po prostu zajęli sobie miejsca, a nie zawodnicy, którym gwarantował to regulamin. Na protesty sędziowie tylko wzruszali ramionami…
Regulaminy obu biegów mówią, że poza pierwszą pięćdziesiątką na mecie, o zajętym miejscu decyduje czas netto, czyli od momentu przecięcia linii startu do przekroczenia mety. Pamiętajmy, że o wynik rywalizują nie tylko ci z czołówki. Także sportowcy z miejsc 50, 100, czy 200. Walczą o miejsca w kategoriach wiekowych, także w grupach 60-cio, czy 70-cio latków. Regulaminy biegów nie przewidują dekoracji w kategoriach wiekowych. Ale sprawdziliśmy – w 2025 roku na Rodzinnej 12 są publikowane miejsca w tych kategoriach. Tak zapewne będzie też w tym roku.
Są uczestnicy, którzy wkładają dużo zaangażowania, by zająć setne, czy trzysetne miejsce. Ścigają się ze swoimi rywalami w osobistych zmaganiach. Oni już nie wystartują z pierwszych pozycji, a być może po prostu kilka rzędów przed konkurentami. Czy uczciwą rywalizację mają mieć zapewnioną tylko zwycięzcy (o ile można mówić o równej rywalizacji przy takim dualizmie)? Czy równe szanse nie dotyczą każdego?
Mamy nieodparte wrażenie, że w tym roku amatorzy biegów narciarskich są potraktowani szczególnie po macoszemu. Nie dość że mistrzostwa odbędą się na banalnie prostych trasach, to jeszcze na nierównych warunkach w porównaniu do pozostałych startujących. Polski Związek Narciarski zapewne cieszy się, że oddając organizację mistrzostw Stowarzyszeniu Bieg Piastów ma to z głowy. Stowarzyszenie cieszy się z większej frekwencji. Ale czy to powinno tak wyglądać? Mamy prawo zgłaszać swoje niezadowolenie i prosić o trochę szacunku.
Pod tekstem zamieszczamy regulaminy MPA i obu biegów, które obowiązywały w chwili publikacji tego tekstu.
Od razu odpowiadam sceptykom:
- Nie spodziewamy się kontroli długości kijów (choć niczego nie można przesądzać), bo poza jednym Biegiem Piastów kilka lat temu nikt nigdy tego nie robił na biegach dla amatorów. Może szkoda, bo przepis jest i stosujący się do niego są w gorszej sytuacji. Jednak kontrole smarowania są zapowiedziane w regulaminie MPA i jak widzieliśmy podczas Biegu Piastów w 2025 roku użycie smarów fluorowych dla niektórych skończyło się dyskwalifikacją. Więc to realny problem dla wszystkich startujących w Mistrzostwach Polski PZN Amatorów.
- Mistrzostwa Polski mają wyłonić najlepszych, to nie mogą być zawody podwórkowe, dlatego powinny odbywać się na trasach stosunkowo ambitnych, by trzeba było się wykazać nie tylko umiejętnością bezkroku, ale też innych kroków, zjeżdżania, zakręcania itd.
- Czasami słyszę “ale to tylko mistrzostwa AMATORÓW”. Czy to znaczy, że oni mają się po prostu cieszyć, że ktoś im dał szansę startu i nie mieć oczekiwań? Zapłacili za udział, sprzęt, smarowanie, noclegi. Może długo i ciężko się przygotowywali. Czy nie są godni szacunku tylko dlatego, że nie mają licencji zawodniczej?
- Coraz częściej słychać, że smary fluorowe nie mają już tak dużej przewagi nad nowoczesnymi smarami bezfluorowymi. Ale liczy się też wiedza i dostęp do smarów. Przez lata nawet średnio zaawansowani amatorzy mieli czas na naukę i skompletowanie walizeczki smarów. Teraz wielu z nich nie za bardzo wie jakich smarów bezfluorowych użyć, gdzie je nabyć itp. Startujący w MPA będą smarować często w ciemno, a ich rywale dobiorą właściwy smar fluorowy na podstawie wielu testów i wiedzy zdobytej przez lata. Efekt możecie sobie wyobrazić.
Regulaminy
Michał Rolski
Twórca i redaktor naczelny portali nabiegowkach.pl i nartorolki.pl. Aktywny zawodnik w biegach narciarskich i nartorolkowych w kategorii masters. Współtwórca pierwszego polskiego półprofesjonalnego teamu narciarskiego działającego i odnoszącego sukcesy w Polsce i zagranicą w latach 2014-2022. Pomysłodawca i organizator wielu biegów na nartach i nartorolkach w Polsce.
